Publikacje

Książki – monografie:

M. Hartliński, Przywództwo partyjne w Polsce, Toruń 2011, ss. 395.

Hartlinski_oklPodstawowym celem opracowania jest analiza przywództwa partyjnego we współczesnych partiach politycznych w Polsce. Po pierwsze, należy stwierdzić w jaki sposób koncepcje teoretyczne przydatne są do analizy przywództwa partyjnego w Polsce. Po drugie, jak przebiegała rywalizacja o przywództwo partyjne. Po trzecie, jak kształtuje się i co determinuje aktywność przywódcy, jako reprezentanta partii na zewnątrz. W sumie, analiza partii obejmuje lata ich działalności w okresie 1990–2008. Badania dotyczą 15 partii: UD (1990–1994); SdRP (1990–1999); ZChN (1990–2007); PC (1990–1997); PSL (1990–2008); KPN (1990–2003); KLD (1990–1994); UP (1992–2008); UW (1994–2005); ROP (1995–2008); SLD (1999–2008); PO (2002–2008); Samoobrona (1999–2008); PiS (2001–2008); LPR (2001–2008).

M. Hartliński, Przywództwo polityczne. Wprowadzenie, Olsztyn 2012, ss. 184.okladka_przywodztwo_polityczne

Niniejsze opracowanie jest próbą wprowadzenia do problematyki przywództwa politycznego. Podstawowym celem jest przybliżenie głównych zagadnień. Treść ma za zadanie dostarczyć wiedzy o kluczowych dylematach teoretycznych, jak i przykładach analiz poszczególnych aspektów przywództwa prezydenckiego, premierowskiego oraz partyjnego. Konstrukcja opiera się na stawianiu pytań  i próbie formułowania na nie odpowiedzi – w taki sposób, aby zasygnalizować podstawowe zagadnienia i naszkicować wprowadzenie do ich rozwiązania.

2. Książki – monografie zbiorowe pod redakcją:

Przywództwo polityczne w Polsce i na świecie, pod red. M. Hartlińskiego, Olsztyn 2013.images

Niniejsza monografia zbiorowa jest rezultatem inicjatywy badawczej zapoczątkowanej w ramach sekcji naukowej Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych „Przywództwo polityczne” i pierwszym wyrazem jej aktywności w rozwijaniu badań nad tytułowym zagadnieniem. W przygotowaniu tekstów udział wzięli przedstawiciele 14 ośrodków z całej Polski, co zaowocowało 20 opracowaniami ukazującymi wielowątkowość i bogactwo analiz podjętego problemu. Pozwala to na wyrażenie opinii o ogólnopolskim wymiarze projektu.

Przywództwo partyjne w państwach postkomunistycznych, pod red. M. Hartlińskiego, Olsztyn 2015.

okładka przywództwo partyjne w państwach postkomunistycznych

Główną ideą publikacji jest próba analizy przywództwa partyjnego w poszczególnych państwach oraz dążenie do uchwycenia najważniejszych aspektów w postaci współautorskiej syntezy. Wszystkie artykuły posiadają przybliżoną strukturę i nakreślają następujące kwestie: przybliżenie ewolucji i kształtu systemu partyjnego; ogólną charakterystykę badanych partii wyłonionych w ostatnich wyborach parlamentarnych; uwarunkowania formalne przywództwa partyjnego; charakterystykę dotychczasowych przywódców omawianych partii politycznych. W niniejszej publikacji, analiza dotyczy 10 państw postkomunistycznych leżących w Europie Środkowej i Wschodniej. I choć każdy z autorów skupia się na innym przykładzie, to poprzez przyjęcie zbliżonego punktu wyjścia, pozwala to na zaznajomienie się ze specyfiką poszczególnych państw.

3. Artykuły w recenzowanych czasopismach

M. Hartliński, Prerogatywy i aktywność przywódców partii politycznych w procesie selekcji kandydatów w wyborach Prezydenta RP w latach 1990–2015, „Studia Politologiczne” 2016, Vol. 42, s. 56-72.

Celem opracowania jest przybliżenie kwestii związanych z wewnątrzpartyjną rywalizacją o nominację na kandydata partii w wyborach Prezydenta RP. Zarówno prerogatywy statutowe, jak i aktywność wyborcza wskazują, że przywódcy partii nie odgrywają wiodącej roli w tym zakresie. Jedynie PiS przypisuje przywódcy partii jakiekolwiek uprawnienia w procesie selekcji kandydatów do udziału w wyborach Prezydenta RP. Ma on prawo do przedłożenia stosownej kandydatury. Jednakże ostateczną decyzję w PiS oraz TR podejmuje organ krajowy, zaś w PSL oraz SLD konwencja krajowa. Z kolei kandydowanie przywódców głównych partii w mniej niż połowie elekcji (8 z 17) można raczej uznać za argument za ich słabą aktywnością na tym polu.

M. Hartliński, The Political Leadership Section of the Polish Political Science Association : Origins and Activity, „Polish Political Science Yearbook” 2016, Vol. 45, s. 399-403.

One of the most important aspects of academic life is cooperation between researchers from different centres. Different levels of experience, approaches and paradigms enable researchers to observe the complete image of categories. The Political Leadership Section of the Polish Political Science Association has been formed during the Second Nationwide Congress of Political Science in Poznań (2012). The Association’s Board has stablished it on February 7, 2013. Since that day the section integrates scholars from different universities interested in issues of political leadership, it supports development of this research field in Poland, it collects published monographs, editions and papers relevant to this field and it coordinates development of teaching standards in education on political leadership. The section’s activity and its role in Polish academic community proves that this topic has become a significant aspect of social sciences in the country.

M. Hartliński, Formalne determinanty pozycji przywódców w strukturach pozaparlamentarnych partii politycznych w Polsce, „Prawo i Polityka” 2015, Vol. 6, s. 40-64.

Celem opracowania jest próba scharakteryzowania formalnej pozycji przywódcy partyjnego w strukturach partii politycznych w Polsce. Głównym celem badawczym jest komparatystyka zapisów statutowych. Analiza dokumentów ma za zadanie ukazać, jakie rozwiązania formalne odnośnie przywódców zostały przyjęte przez pozaparlamentarne ugrupowania partyjne. Autor wysnuwa, jako główną hipotezę badawczą przypuszczenie, że partie pozaparlamentarne nie różnią się zasadniczo w omawianym zakresie od ugrupowań z głównego nurtu polityki. Do badań wybrano wszystkie partie polityczne znajdujące się w ewidencji partii politycznych (stan na październik 2015 roku, przed wyborami parlamentarnymi), a nie uzyskały poparcia w ostatnich wyborach parlamentarnych w 2011 roku i nie wprowadziły swoich przedstawicieli do Sejmu kadencji 2011-2015. Ostatecznej analizie poddano 76 partii, do akt których dostęp był możliwy.

The factor determining the call for referendum was the result in the elections for the President of the Republic of Poland. The circumstances of calling the referendum, as well as the choice and content of questions caused a lot of debate. The Civic Platform and Paweł Kukiz encouraged the citizens to participate in the referendum and to vote for changes. The quality of the campaign preceding the referendum resulted in a low level of knowledge and interest on the part of the citizens. A low turnout made the referendum a negative instance of applying the mechanisms of direct democracy in Poland.

M. Hartliński, The selection of party leaders in Poland: Democratization of rules and predictability of results, „Polish Political Science Review” 2014, No. 2, s. 5-21.

The objective of this analysis is to examine political party leadership with reference to the rules and results of its selection process in post-communist Poland. The exploration of these matters is based on qualitative and quantitative data concerning 16 different political parties and 80 selections they conducted in the years 1990-2013. The comprehensive research methods employed for this study ranged from in-depth analysis of particular election results to analysis of constitutional and structural party variations. This extensive investigation enables the reader to draw conclusions about Polish intra-party politics and to understand the vetting processes that Polish politicians must undergo. The findings indicate that political parties tend to address wider selectorates; and that the rules of selection are transparent, democratic, and empirically predictable.

M. Hartliński, Zagadnienia badawcze w analizach przywódców politycznych na przykładzie wybranych publikacji politologicznych w Polsce, „e-Politikon” 2014, nr 10, s. 125-144.

Celem opracowania jest próba zebrania i przedstawienia zagadnień poruszanych w analizach przywódców politycznych. Kluczowe jest poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, na jakich aspektach koncentrują się autorzy, dokonując analiz przywódców politycznych.  Jako materiał źródłowy posłużyło 15 monografii zbiorowych wydanych w Polsce, w których znajdują się 354 artykuły, w ramach których 55 dotyczyło przywódców politycznych. Uwzględnione opracowania odnoszą się do 51 polityków (11 polskich i 40 zagranicznych). Można stwierdzić, że zdecydowana większość opracowań dotyczy polityków współczesnych. Dokonana analiza wskazuje na kilka głównych wątków w polskiej literaturze przedmiotu, takich jak: ujęcie biograficzne, komparatystyka przywódców, pozostałe ujęcia (np. implementacja wyznaczników teoretycznych, wizerunek polityczny, kontekst ustrojowy, działalność niepolityczna).

M. Hartliński, Contemporary “Prince”. Influence, the Position and Authority of Party Leaders, „South-East European Journal of Political Science” 2013, Vol. 1, No. 4, p. 131-146.

The purpose of this paper is to present issues of party leaders in the context of the range of authority held by them. The main research problem is to emphasize the validity of the tests on the political leaders, the contemporary significance of party leaders in the political process, and the extent of their competence on the examples of the statutes of political parties in Poland. Mentioned issues define the structure of this paper and it points to the conclusions about the role of today’s „princes”, as we can name the leaders of the political parties nowadays. Based on the statutes of the parties it was possible to show the multiplicity of solutions regulating their activity. The results of this lead to the conclusion that political parties have developed original position and role of their leaders. This applies to both the name of the position, as well as to the greatest level of competence that they have.

M. Hartliński, Prezydencjalizacja współczesnej polityki, „Szkice Humanistyczne” 2012, nr 2, s. 91-102.

 Celem opracowania jest analiza pojęcia prezydencjalizacji. Wiąże się ono z cechami charakterystycznymi reżimu prezydenckiego, którego rozwiązania systemowe próbuje się realizować w praktyce politycznej państw o charakterze parlamentarnym. Stąd, prezydencjalizacja wiąże się ze zmianami w praktyce i postrzeganiu współczesnej polityki. Po pierwsze, prezydencjalizacja oznacza skupianie władzy w rękach jednego przywódcy. Po drugie jest to trend, z którym mamy do czynienia w systemach parlamentarnych. Po trzecie dotyczy to szefów rządów, którzy dążą do samodzielnego podejmowania decyzji i wyłączania, czy też oddalania od tego procesu pozostałych polityków i instytucji wchodzących w skład władzy wykonawczej. Po czwarte koncepcja ta wiąże się z personalizacją kampanii wyborczych.

4. Rozdziały w monografiach zbiorowych:

M. Hartliński, Przywództwa politycznego typologia, w: Encyklopedia politologii, pod red. W. Sokoła, M. Żmigrodzkiego, Warszawa 2016, s. 579-580.

M. Hartliński, Przywództwo demokratyczne, w: Encyklopedia politologii, pod red. W. Sokoła, M. Żmigrodzkiego, Warszawa 2016, s. 580-581.

M. Hartliński, Przywództwo partyjne, w: Encyklopedia politologii, pod red. W. Sokoła, M. Żmigrodzkiego, Warszawa 2016, s. 581-582.

 M. Hartliński, et al., Party leadership in post-communist countries: Selected issues, w: Przywództwo partyjne w państwach postkomunistycznych, pod red. M. Hartlińskiego, Olsztyn 2015, s.283-296.

M. Hartliński, Wprowadzenie do analiz przywództwa partyjnego na przykładzie państw postkomunistycznych, w: Przywództwo partyjne w państwach postkomunistycznych, pod red. M. Hartlińskiego, Olsztyn 2015, s. 7-18.

M. Hartliński, Przywództwo partyjne w Polsce: wzmacnianie pozycji wewnątrzpartyjnej, w: Przywództwo partyjne w państwach postkomunistycznych, pod red. M. Hartlińskiego, Olsztyn 2015, s. 161-177.

M. Hartliński, Wojny i konflikty zbrojne, w: Podstawowe kategorie bezpieczeństwa narodowego, pod red. A. Żukowskiego, M. Hartlińskiego, W.T. Modzelewskiego, J. Więcławskiego, Olsztyn 2015, s. 261-266.

W. Modzelewski, M. Hartliński, Wprowadzenie do podstawowych kategorii bezpieczeństwa narodowego, w: Podstawowe kategorie bezpieczeństwa narodowego, pod red. A. Żukowskiego, M. Hartlińskiego, W.T. Modzelewskiego, J. Więcławskiego, Olsztyn 2015, s. 11-25.

W. Modzelewski, M. Hartliński, Main Categories of National Security, w: Podstawowe kategorie bezpieczeństwa narodowego, pod red. A. Żukowskiego, M. Hartlińskiego, W.T. Modzelewskiego, J. Więcławskiego, Olsztyn 2015, s.366-375.

M. Hartliński, Kierunki badań nad przywództwem politycznym. Analiza ilościowa na przykładzie polskich publikacji zbiorowych, w: Przywództwo polityczne w Polsce i na świecie, seria wydawnicza „Forum Politologiczne”, Tom 15, pod red. M. Hartlińskiego, Olsztyn 2013, s. 145-176.

M. Hartliński, Przywództwo partyjne w kontekście współczesnych badań nad partiami politycznymi. Przegląd badań publikowanych w „Party Politics” w latach 1995-2010, w: Partie polityczne w początkach XXI wieku. Problemy rozwoju, organizacji i funkcjonowania, pod red. M. Wincławskiej, Toruń 2013, s. 75-99.

M. Hartliński, Konstytucyjne podstawy przywództwa politycznego w państwach Kaukazu Południowego, w: Kaukaz: transformacja przywództwa i elit politycznych, pod red. T. Bodio, Warszawa 2012, s. 191-210.

M. Hartliński, Przywództwo w polskich partiach politycznych, w: Partie i system partyjny III RP, pod red. K. Kowalczyka, Toruń 2011, s. 80-96.

M. Hartliński, Przywództwo partyjne jako problem badawczy, w: Oblicze olsztyńskiej politologii, pod red. J. Filipkowskiego, T. Gajowniczka, B. Kosiby, D. Radziszewskiej-Szczepaniak, Olsztyn 2011, s. 121-131.

M. Hartliński, Teoretyczne wyznaczniki analizy przywództwa w krajach WNP, w: Przywództwo, elity i transformacje w krajach WNP. Problemy metodologii badań. Tom 1, pod red. T. Bodio, Warszawa 2010, s. 181-196.

M. Hartliński, Przyczynek do badań przywództwa politycznego w kontekście prowadzenia polityki zagranicznej, w: Bliskie sąsiedztwo – dalekie sojusze, pod red. M. Hartlińskiego, A. Hołuba, K. Tybuchowskiej-Hartlińskiej, Olsztyn 2008, s. 13-19.

M. Hartliński, Przywództwo partyjne na poziomie lokalnym, w: Przywództwo lokalne a kształtowanie demokracji partycypacyjnej, pod red. S. Michałowskiego, K. Kuć-Czajkowskiej, Lublin 2008, s. 249-258.

M. Hartliński, Teoretyczne i empiryczne determinanty przywództwa partyjnego na poziomie lokalnym, w: Partie polityczne – przywództwo partyjne, pod red. J. Sielskiego, M. Czerwińskiego, Toruń 2008, s. 374-283.

 M. Hartliński, Teoretyczne aspekty przywództwa politycznego w kontekście współczesnej Afryki, w: Przywódcy i przywództwo we współczesnej Afryce, pod red. A. Żukowskiego, Olsztyn 2008, s. 19-51.

M. Hartliński, Partia polityczna jako miejsce kreowania przywództwa politycznego, w: Czy upadek demokracji? Idee i wartości, pod red. A. Stelmacha, Poznań 2007, s. 81-93.